Tegenlicht
Tegenlicht is het informatieve programma van de VPRO waarin nieuwe ideeën en trends worden onderzocht binnen de wereld van politiek, economie, sociologie en wetenschap. Het programma heeft als voornaamste doel om inzicht te verschaffen in de wijze waarop de samenleving zich vormt, zowel in ons land als daarbuiten, en de factoren en invloeden die daarbij een rol spelen.Het programma nestelt zich nadrukkelijk aan de frontlinie, en zoekt haar verhalen op die plekken waar nieuwe ideeën worden ontwikkeld, uitgetest en bekritiseerd. Via gedurfde, niet voor de hand liggende, controversiële en tegelijkertijd gedegen analyses wil de VPRO haar kijk geven op de wereld; zowel op nationale als op internationale ontwikkelingen die onze wereld in de 21ste
-
Tegenlicht 852 x bekeken | 5-6-2026 
Het moment waarop de mensheid op het punt staat iets te scheppen dat kan denken, leren, voelen, of zelfs wil overleven, misschien ten koste van ons, lijkt soms dichterbij dan ooit. Kunnen we de toekomst voorspellen om... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 783 x bekeken | 29-5-2026 Hoe is het complexe leven op aarde ontstaan? Dankzij wetenschappers als bio-informaticus Berend Snel weten we dat op onze aarde, miljarden jaren geleden, een unieke gebeurtenis heeft plaatsgevonden. Deze uitzending van... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 835 x bekeken | 22-5-2026 Sterrenkundige Casper Farret Jentink werkt diep in de bossen boven Genève aan een van de grootste vragen die de mensheid zich ooit stelde: zijn we alleen in het universum? We worden alleen geboren, we sterven alleen, en... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 813 x bekeken | 15-5-2026 De Franse journalist Guillaume Pitron waarschuwt voor de schaduwkant van de energietransitie en digitalisering. Zeldzame metalen zijn essentieel voor de productie van elektrische voertuigen, straaljagers, windturbines... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 668 x bekeken | 8-5-2026 De democratie staat onder druk en in het post-truth-tijdperk heeft de waarheid plaats gemaakt voor spektakel. Hoe kunnen we, nu de werkelijkheid absurder lijkt dan ooit, het beste de macht bevragen? Vraagt deze steeds... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 795 x bekeken | 1-5-2026 Carlo Rovelli is theoretisch natuurkundige en kwantummechanica is zijn grote liefde. Hij betoogt dat dé werkelijkheid niet bestaat, omdat de werkelijkheid die wij ervaren vooral ontstaat uit de interactie die we ermee... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 724 x bekeken | 24-4-2026 Een gesprek met Mariana Mazzucato naar aanleiding van haar boek The Big Con, over hoe consultants onze bedrijven verzwakken, onze overheden uithollen en onze economieën schaden. Jong talent verkiest een consultantbaan... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 647 x bekeken | 23-4-2026 Niet klasse maar verdienste zal ieders positie in het leven bepalen. Weg met de aristocratie, leve de meritocratie, waar iedereen gelijke kansen zou hebben aan de start, en zij die het verdienen allemaal zouden eindigen... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1184 x bekeken | 17-4-2026 De AI-industrie is een groeiende bubbel. Investeringen in bedrijven die AI-applicaties bouwen zijn hot. Heel hot. De vraag is waar we ons nu op de golf bevinden. Is die golf bijna op zijn top en staat de AI-bubbel op... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 825 x bekeken | 16-4-2026 Kapitalisme is niet alleen stuk, maar ook vervangen door iets veel ergers, volgens econoom en voormalig minister van Financiën in Griekenland, Yanis Varoufakis. Hij bestudeert al jaren de ontwikkelingen van de markt en... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 657 x bekeken | 10-4-2026 Amerikaanse activist en schrijver Cory Doctorow over waarom de grote Amerikaanse techbedrijven ongestraft hun producten kunnen verkuttificeren, en wij ze toch blijven gebruiken. De eindeloze stroom advertenties... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 710 x bekeken | 27-3-2026 Van worstelpersonage naar president van het Witte Huis: Trump heeft zijn opkomst volgens journalist en schrijver Josephine Riesman te danken aan zijn ervaring met showworstelen. Zij neemt de innige band tussen Trump en... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 627 x bekeken | 18-3-2026 Volgens auteur en onderzoeksjournalist Antony Loewenstein zullen Big Tech en staten steeds meer samen optrekken om een bevolking te controleren en uiteindelijk onderdrukken. Volgens hem is heel Palestina inmiddels een... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 539 x bekeken | 6-3-2026 Met politicoloog Maria Repnikova duiken we in de wereld van soft power. In haar boek Chinese Soft Power onderzoekt ze hoe China de wereld niet langer met geweld wil overtuigen, maar met aantrekkingskracht. Macht die in... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1159 x bekeken | 26-2-2026 Volgens de Londense ex-bankier en wiskundegenie Gary Stevenson zitten we middenin een grote economische crisis. Maar niet eentje die gepaard gaat met een plotselinge schok zoals een beurscrash. Hij denkt dat een... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 477 x bekeken | 5-12-2025 Ingrid Robeyns (1972) is econoom en filosoof en als hoogleraar Ethiek van Instituties verbonden aan de Universiteit Utrecht. Ze is de grondlegger van het limitarisme. We moeten volgens Robeyns naar een systeem waarin de... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 590 x bekeken | 24-11-2025 Voor de omstander wellicht een opmerkelijke zet: Elon Musk die de radicaal-rechtse Duitse partij AfD aanmoedigt. Voor Timothy Snyder, als hoogleraar geschiedenis gespecialiseerd in de Holocaust en Oost-Europa,... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2020 x bekeken | 11-5-2025 Kunnen we nog zonder consultants? Een onderzoek naar de rol van consultants binnen het Nederlandse bestuur i.s.m. theatergroep De verleiders. Terwijl de overheid taken uitbesteedt, groeit de invloed van externe... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 899 x bekeken | 6-4-2025 In de snelkookpan van de oorlog in Oekraïne ontwikkelt de drone-oorlog zich in razend tempo. Hoe dichtbij zijn we bij de ultieme killerdrone, een autonoom wapen dat zonder menselijke tussenkomst een doelwit selecteert... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1103 x bekeken | 2-3-2025 Hoe heeft de wereld zo lang de mensenrechtenschendingen in Gaza kunnen aanzien? Waarom kijken wij hier van weg en wat zijn de gevolgen voor de betekenis van het internationaal recht in de toekomst? Een rondgang langs... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 833 x bekeken | 2-2-2025 Op de bodem van de diepzee liggen grote hoeveelheden kobalt, nikkel en koper schijnbaar voor het oprapen. We zitten in de cruciale fase van de energietransitie en staan aan het begin van een geopolitieke race om deze... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1042 x bekeken | 5-1-2025 Het World Wide Web, ooit symbool van hoop en vrijheid, is 35 jaar later uitgegroeid tot een web van commerciële belangen, afhankelijkheid en desinformatie. Een aantal grote techbedrijven bepaalt wat we zien en doen,... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1079 x bekeken | 1-12-2024 Wat gebeurt er als klimaat en natuur beleggingsobjecten worden? Er worden miljarden verdiend door de natuur uit te putten, maar geld verdienen aan het beschermen van de natuur is nog moeilijk. Toch lijkt dat te... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1635 x bekeken | 3-11-2024 Moeders dragen in de Nederlandse samenleving een onevenredig groot deel van de financiële, emotionele en praktische kosten van het grootbrengen van de volgende generatie. Hoe is dat zo gekomen, en is dat eigenlijk wel... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 832 x bekeken | 6-10-2024 Pioniers gaan met natuurlijke, lokale materialen aan de slag als akkerbouwer of in de bouw. Luc en Wout de Wit telen in Utrecht onder meer hennep, waarmee ze biobased tiny houses gaan bouwen. De Drentse boer Koos Vos is... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1013 x bekeken | 8-9-2024 Wat is er aan de hand met ons onderwijs? De behoefte aan bijles en huiswerkbegeleiding is groter dan ooit. Schept dit een nieuwe kloof en grotere kansenongelijkheid in de samenleving? Ouders, onderwijsexperts en... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 700 x bekeken | 2-6-2024 Wat moet progressief Europa aan met de grote ruk naar rechts? Hoe kan het dat de woorden die de internationale rechts-nationalistische beweging gebruikt zoveel lijken op die van de progressieven. Publicist en politiek... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 995 x bekeken | 12-5-2024 Er is inmiddels zoveel kleding in de wereld dat de komende zes generaties ermee gekleed kunnen worden. Vier pioniers willen de weerbarstige kledingindustrie verbeteren. Annemieke Koster produceert nieuw textiel van... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1058 x bekeken | 7-4-2024 Na decennia van globalisering zijn er veel industrieën uit Europa verdwenen, maar scheepsbouwer Royal Bodewes aan het Winschoterdiep houdt al meer dan 200 jaar het hoofd boven water. Het bouwt zelfs aan een schip voor... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 912 x bekeken | 3-3-2024 De Europese grenzen zijn opgeheven, er ligt een uitgebreid treinnetwerk en toch blijkt het zeer moeizaam om met de trein Europa te doorkruisen. Systemen en politieke ambities sluiten niet op elkaar aan. Er is een tekort... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1036 x bekeken | 4-2-2024 Het is tegenwoordig levensgevaarlijk om journalist te zijn en jounalistieke samenwerking is de enige manier om het vak uit te kunnen blijven oefenen. Het daarvoor opgerichte collectief Forbidden Stories is in Jordanië.... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1101 x bekeken | 7-1-2024 Zijn er noodoplossingen om de opwarming van de aarde te verminderen? En welke risico's brengen die met zich mee? Stephane Kaas reist af naar de Amerikaanse westkust, de poolcirkel en de Noordzee en spreekt... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1652 x bekeken | 30-11-2023 Nederland was ooit koploper op het gebied van water, woningbouw en emancipatie, maar we zakken op de ranglijsten. Drie krachtige ideeën in het buitenland laten zien hoe het anders kan. Sociale woningbouw is voor bijna... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1332 x bekeken | 1-11-2023 In een tijd waarin de depressiecijfers stijgen, groeit de behoefte aan nieuwe verhalen die weer betekenis geven en het gevoel van verbondenheid bevorderen. Een duik in die zoektocht met Nederlanders van verschillende... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1166 x bekeken | 5-10-2023 Nu de roep om duurzaamheid en het behoud van onze planeet steeds luider wordt, staan we voor een cruciale uitdaging: hoe repareren we onze kapotte consumptiemaatschappij? Een duik in deze prangende kwestie met fanatieke... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1385 x bekeken | 7-9-2023 Doet complexiteit ons de das om? Is Nederland onbestuurbaar aan het worden? Noem een overheidsdossier en het zit muurvast. Waar de meeste vingers wijzen naar de politiek, wordt de echte reden niet vaak genoemd: we... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1470 x bekeken | 8-6-2023 Wat gaat er schuil achter de glanzende belofte van Artificial Intelligence? AI blijkt geen goddelijke machine, maar een industrie die bloed, zweet en metalen kost. Een systeem van extractie en uitbuiting op industriële... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1380 x bekeken | 18-5-2023 Hoe kan Europa eruit zien als we migratie niet als probleem maar als oplossing zien? Zoektocht naar een nieuw narratief over migratie. In verschillende steden door Europa ontspruiten initiatieven van een jonge, gemixte... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1129 x bekeken | 20-4-2023 Een verkenning van de nieuwste wetenschappelijke ontdekkingen over het innerlijke leven en gedrag van dieren. Zal meer kennis van dieren, planten en watermassa's ook maken dat we er beter voor gaan zorgen?... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1162 x bekeken | 23-3-2023 De Oekraïne-oorlog is z'n tweede jaar ingegaan. Wat doet die oorlog met de Baltische Staten? De Oekraïense president Zelensky meent dat zij als volgende aan de beurt zijn. Hoe is de stemming in grensland Estland? Dat... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1317 x bekeken | 23-2-2023 Overal in de samenleving duiken initiatieven op van mensen op zoek naar manieren om ons land van energie te blijven voorzien. Burgers, ondernemers en collectieven strijden voor democratisering van de energietransitie.... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2060 x bekeken | 26-1-2023 Het lukt in Nederland niet de kloof tussen de rijken (de hoopvollen) en de armen (de hooplozen) te overbruggen. Geld is macht, geen geld is onmacht, onmacht over je eigen lot. Directeur van de Wiardi Beckmanstichting... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1772 x bekeken | 5-12-2022 Hoe ziet Afrika er over vijftig jaar uit? Afrikaanse denkers en doeners kijken naar verschillende toekomstscenario's. Grenzen zullen vervagen, nieuwe markten zullen bloeien, mogelijk ontstaat er een groot handelsblok... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2036 x bekeken | 21-11-2022 Het is de hoogste tijd voor een transformatie naar het Symbioceen, een tijdperk waarin mens, natuur en technologie samen een nieuwe balans creëren. Grondlegger van dat idee is de Australische milieufilosoof Glenn... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1156 x bekeken | 8-11-2022 Verkenning van de nabije toekomst van de Europese Unie met hoogleraar eigentijdse Europese geschiedenis Mathieu Segers. Nu de oorlog aan de Europese Oostgrens langer duurt rijst de vraag: hoe zal de Unie van morgen... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1865 x bekeken | 7-11-2022 Het kleine Nederland is na de VS de grootste voedselexporteur ter wereld. Fotograaf/documentairemaker Kadir van Lohuizen laat zien wat de belangrijke rol van Nederland in het wereldwijde voedselsysteem is. Waar komt ons... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1186 x bekeken | 24-10-2022 De zon levert in één uur evenveel energie als de hele mensheid in een jaar verbruikt. Waarom óógsten we die dan niet? Ontwerper/kunstenaar Marjan van Aubel pleit voor een 'solar democracy'. De zon is immers van... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1570 x bekeken | 10-10-2022 Zoektocht naar denkers en doeners die niet wegduiken voor de grijze golf van morgen, die alternatieve woonvormen bedenken en onderzoeken hoe technologie mensen kan helpen langer zelfstandig te wonen. Als we zo doorgaan... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1588 x bekeken | 27-9-2022 Hoe vecht je succesvol tegen desinformatie en leugens? N.a.v. de Russische opmars in de Oekraïne opnieuw een bezoek aan de Elfen, een vrijwilligersleger van trollenbestrijders in Litouwen. In de Baltische staten zijn ze... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1426 x bekeken | 26-9-2022 Christiaan Triebert en zijn zoektocht naar de waarheid. Kan een nieuwe manier van onderzoek doen het vertrouwen in de journalistiek herstellen? De jonge Nederlandse New York Times-journalist Christiaan Triebert gelooft... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2766 x bekeken | 12-9-2022 Wie zijn de mensen achter de meest geavanceerde machines in de geschiedenis van de mensheid? In Brabant staat een van 's werelds grootste aanjagers van technologische vooruitgang: ASML. Het levert machines die chips... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1312 x bekeken | 29-8-2022 Een blik op de sportindustrie. Zijn gender-inclusieve sporten en eerlijke competities met elkaar te verenigen? Hoe zien vrouwelijke sporters en gendertheoretici de ideale toekomst van de vrouwensport? Kan topsport een... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1331 x bekeken | 4-7-2022 Hoe ziet de toekomst van de journalistiek eruit? In veel landen staat de onafhankelijke journalistiek onder druk. Toch tonen veel journalisten zich strijdvaardig. Ze gebruiken data mining en hackersmethoden of zetten... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1550 x bekeken | 20-6-2022 Wat is de schoonste en slimste manier van vervoeren in de toekomst, als je écht alles meerekent? Toekomstdenkers van de TU Eindhoven Maarten Steinbuch en Carlo van de Weijer nemen innovaties onder de loep die mobiliteit... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1762 x bekeken | 6-6-2022 Vrijwel dagelijks worden we geconfronteerd met stijgende prijzen en lange levertijden, op elektrische auto's, badkamertegels en zonnebloemolie. Allemaal spullen die tot voor kort probleemloos in complexe internationale... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1429 x bekeken | 23-5-2022 Verkenning van de nabije toekomst van de Europese Unie met hoogleraar eigentijdse Europese geschiedenis Mathieu Segers. Nu de oorlog aan de Europese oostgrens langer duurt rijst de vraag: hoe zal de Unie van morgen... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1310 x bekeken | 9-5-2022 Hoe overleven idealen in tijden van diepe crisis? Door de oorlog in Oekraïne heeft de strijd voor vrijheid en democratie overal ter wereld nieuwe betekenis gekregen. Dicht bij huis, in Polen, nemen vier jonge activisten... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1572 x bekeken | 18-4-2022 In een wereld die in de ban is van het K-woord roept vrije geest Abel van Gijlswijk op geheel eigen wijze op tot anarchie, onder meer als zanger van punkband Hang Youth. Als een moderne alchemist probeert Van Gijlswijk... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1817 x bekeken | 4-4-2022 Hoe ziet de wereld eruit als China straks dé economische wereldleider is en het zwaartepunt van de wereldeconomie verschuift naar de Indo-Pacific regio? Wat blijft er over van onze democratische en humanitaire waarden... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1434 x bekeken | 7-3-2022 Nu de energietransitie op stoom komt, is iedereen koortsachtig op zoek naar het goud van de groene economie: lithium, ook in Europa. Want niemand wil meer afhankelijk zijn van autocratische landen of kartels. Wat gaat... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2025 x bekeken | 21-2-2022 Non-fungible tokens, NFT's, zijn de nieuwe speeltjes van anonieme verzamelaars met veel virtueel geld. De digitale eigendomsbewijzen maken virtuele kunst verhandelbaar. Maar de match tussen cryptovaluta en mediakunst... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1473 x bekeken | 7-2-2022 In de Metaverse, de opvolger van internet, leven en werken we binnenkort in een digitaal land. Het lijkt iets voor nerds, maar we zitten er zonder het door te hebben misschien al middenin. Ondertussen worden al onze... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1176 x bekeken | 4-2-2022 Schoon vervoer komt binnen handbereik en is nog zelfladend ook: de zonneauto, een elektrische auto met ingebouwde zonnepanelen, komt in 2022 op de markt. En deze solar mobility-sector wordt nu eens niet door het... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1547 x bekeken | 24-1-2022 Wat is onze eigen verantwoordelijkheid voor het vergiftigde leefklimaat van de online samenleving? Filosoof Hans Schnitzler was al kritisch op Big Tech toen iedereen nog geloofde in de heilzame wonderen van Google en... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1777 x bekeken | 21-1-2022 De overheid en het bedrijfsleven richten zich steevast op economische groei: een hoger Bruto Nationaal Product, meer omzet, meer verkopen en meer marktaandeel. Als de economie groeit, wordt alles beter. Maar klopt die... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1801 x bekeken | 14-1-2022 Een kennismaking met de voorhoede van daadkrachtige natuurherstellers in Europa. Hoe geven zij de natuur weer een plek voor de toekomst? En hoe ziet onze omgang met de andere diersoorten er dan uit? Kunnen we de natuur... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2999 x bekeken | 17-12-2021 De wetenschap is voor het eerst in staat om het lichaam elk mogelijk eiwit te laten produceren dat het wil. Bevinden we ons op de drempel van een nieuw tijdperk? De kennis over hoe het lichaam op het meest fundamentele... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 5723 x bekeken | 3-12-2021 Online winkelen was nog nooit zo makkelijk. Maar zijn we als consument niet doorgeslagen in het klakkeloos bestellen en terugsturen van producten? Schatten we diensten als transport nog op waarde? Wat gebeurt er... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1297 x bekeken | 28-11-2021 Met de machtsovername van de Taliban in Afghanistan kondigde zich een nieuwe wereldorde aan. Een waarin de VS niet langer de internationale politieman is, waarin China een eigen rol opeist en waarin Europa kleur moet... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1316 x bekeken | 21-11-2021 Schoon vervoer komt binnen handbereik en is nog zelfladend ook: de zonneauto, een elektrische auto met ingebouwde zonnepanelen, komt in 2022 op de markt. En deze solar mobility-sector wordt nu eens niet door het... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1104 x bekeken | 14-11-2021 Al tientallen jaren strijden milieuorganisaties en beroepsvissers over het gebruik van de Noordzee. Zorgen over overbevissing en afnemende biodiversiteit zetten de visserij steeds meer onder druk. Met de... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1442 x bekeken | 7-11-2021 Digitale assistenten zijn in opkomst en deze slimme ondersteuners begeven zich op communicatieterreinen die voorheen enkel aan mensen voorbehouden waren: empathie en emotie. Zien of horen we straks nog het verschil... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2052 x bekeken | 24-10-2021 Hoe komt het dat technische beroepen helemaal uit de mode zijn geraakt? De toekomst ligt in handen van handwerkers en het lijkt erop dat verandering, zoals de energietransitie, van de werkvloer komt. Door een tekort aan... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1521 x bekeken | 10-10-2021 Denken we voldoende na over hoe de toekomst van onze vruchtbaarheid eruit zal zien, en over wie hem vormgeeft? Wat vindt de maatschappij wenselijk als het gaat om kinderen krijgen? Wat betekent het om vruchtbaar te zijn... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2153 x bekeken | 24-9-2021 Hoe kun je nu nog betaalbaar wonen in Nederland? Noodgedwongen experimenteren veel ondernemende jongeren zelf met verrassende out of the box-oplossingen. Tegenlicht bezoekt deze woonpioniers. Hoe komen we aan één... Bekijk uitzending
