Tegenlicht
Tegenlicht is het informatieve programma van de VPRO waarin nieuwe ideeën en trends worden onderzocht binnen de wereld van politiek, economie, sociologie en wetenschap. Het programma heeft als voornaamste doel om inzicht te verschaffen in de wijze waarop de samenleving zich vormt, zowel in ons land als daarbuiten, en de factoren en invloeden die daarbij een rol spelen.Het programma nestelt zich nadrukkelijk aan de frontlinie, en zoekt haar verhalen op die plekken waar nieuwe ideeën worden ontwikkeld, uitgetest en bekritiseerd. Via gedurfde, niet voor de hand liggende, controversiële en tegelijkertijd gedegen analyses wil de VPRO haar kijk geven op de wereld; zowel op nationale als op internationale ontwikkelingen die onze wereld in de 21ste
-
Tegenlicht 856 x bekeken | 5-6-2026
Het moment waarop de mensheid op het punt staat iets te scheppen dat kan denken, leren, voelen, of zelfs wil overleven, misschien ten koste van ons, lijkt soms dichterbij dan ooit. Kunnen we de toekomst voorspellen om... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 788 x bekeken | 29-5-2026
Hoe is het complexe leven op aarde ontstaan? Dankzij wetenschappers als bio-informaticus Berend Snel weten we dat op onze aarde, miljarden jaren geleden, een unieke gebeurtenis heeft plaatsgevonden. Deze uitzending van... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 840 x bekeken | 22-5-2026
Sterrenkundige Casper Farret Jentink werkt diep in de bossen boven Genève aan een van de grootste vragen die de mensheid zich ooit stelde: zijn we alleen in het universum? We worden alleen geboren, we sterven alleen, en... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 820 x bekeken | 15-5-2026
De Franse journalist Guillaume Pitron waarschuwt voor de schaduwkant van de energietransitie en digitalisering. Zeldzame metalen zijn essentieel voor de productie van elektrische voertuigen, straaljagers, windturbines... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 668 x bekeken | 8-5-2026
De democratie staat onder druk en in het post-truth-tijdperk heeft de waarheid plaats gemaakt voor spektakel. Hoe kunnen we, nu de werkelijkheid absurder lijkt dan ooit, het beste de macht bevragen? Vraagt deze steeds... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 799 x bekeken | 1-5-2026
Carlo Rovelli is theoretisch natuurkundige en kwantummechanica is zijn grote liefde. Hij betoogt dat dé werkelijkheid niet bestaat, omdat de werkelijkheid die wij ervaren vooral ontstaat uit de interactie die we ermee... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 731 x bekeken | 24-4-2026
Een gesprek met Mariana Mazzucato naar aanleiding van haar boek The Big Con, over hoe consultants onze bedrijven verzwakken, onze overheden uithollen en onze economieën schaden. Jong talent verkiest een consultantbaan... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 647 x bekeken | 23-4-2026
Niet klasse maar verdienste zal ieders positie in het leven bepalen. Weg met de aristocratie, leve de meritocratie, waar iedereen gelijke kansen zou hebben aan de start, en zij die het verdienen allemaal zouden eindigen... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1189 x bekeken | 17-4-2026
De AI-industrie is een groeiende bubbel. Investeringen in bedrijven die AI-applicaties bouwen zijn hot. Heel hot. De vraag is waar we ons nu op de golf bevinden. Is die golf bijna op zijn top en staat de AI-bubbel op... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 829 x bekeken | 16-4-2026
Kapitalisme is niet alleen stuk, maar ook vervangen door iets veel ergers, volgens econoom en voormalig minister van Financiën in Griekenland, Yanis Varoufakis. Hij bestudeert al jaren de ontwikkelingen van de markt en... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 659 x bekeken | 10-4-2026
Amerikaanse activist en schrijver Cory Doctorow over waarom de grote Amerikaanse techbedrijven ongestraft hun producten kunnen verkuttificeren, en wij ze toch blijven gebruiken. De eindeloze stroom advertenties... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 712 x bekeken | 27-3-2026
Van worstelpersonage naar president van het Witte Huis: Trump heeft zijn opkomst volgens journalist en schrijver Josephine Riesman te danken aan zijn ervaring met showworstelen. Zij neemt de innige band tussen Trump en... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 631 x bekeken | 18-3-2026
Volgens auteur en onderzoeksjournalist Antony Loewenstein zullen Big Tech en staten steeds meer samen optrekken om een bevolking te controleren en uiteindelijk onderdrukken. Volgens hem is heel Palestina inmiddels een... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 540 x bekeken | 6-3-2026
Met politicoloog Maria Repnikova duiken we in de wereld van soft power. In haar boek Chinese Soft Power onderzoekt ze hoe China de wereld niet langer met geweld wil overtuigen, maar met aantrekkingskracht. Macht die in... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1166 x bekeken | 26-2-2026
Volgens de Londense ex-bankier en wiskundegenie Gary Stevenson zitten we middenin een grote economische crisis. Maar niet eentje die gepaard gaat met een plotselinge schok zoals een beurscrash. Hij denkt dat een... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 478 x bekeken | 5-12-2025
Ingrid Robeyns (1972) is econoom en filosoof en als hoogleraar Ethiek van Instituties verbonden aan de Universiteit Utrecht. Ze is de grondlegger van het limitarisme. We moeten volgens Robeyns naar een systeem waarin de... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 593 x bekeken | 24-11-2025
Voor de omstander wellicht een opmerkelijke zet: Elon Musk die de radicaal-rechtse Duitse partij AfD aanmoedigt. Voor Timothy Snyder, als hoogleraar geschiedenis gespecialiseerd in de Holocaust en Oost-Europa,... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2022 x bekeken | 11-5-2025
Kunnen we nog zonder consultants? Een onderzoek naar de rol van consultants binnen het Nederlandse bestuur i.s.m. theatergroep De verleiders. Terwijl de overheid taken uitbesteedt, groeit de invloed van externe... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 901 x bekeken | 6-4-2025
In de snelkookpan van de oorlog in Oekraïne ontwikkelt de drone-oorlog zich in razend tempo. Hoe dichtbij zijn we bij de ultieme killerdrone, een autonoom wapen dat zonder menselijke tussenkomst een doelwit selecteert... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1107 x bekeken | 2-3-2025
Hoe heeft de wereld zo lang de mensenrechtenschendingen in Gaza kunnen aanzien? Waarom kijken wij hier van weg en wat zijn de gevolgen voor de betekenis van het internationaal recht in de toekomst? Een rondgang langs... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 833 x bekeken | 2-2-2025
Op de bodem van de diepzee liggen grote hoeveelheden kobalt, nikkel en koper schijnbaar voor het oprapen. We zitten in de cruciale fase van de energietransitie en staan aan het begin van een geopolitieke race om deze... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1044 x bekeken | 5-1-2025
Het World Wide Web, ooit symbool van hoop en vrijheid, is 35 jaar later uitgegroeid tot een web van commerciële belangen, afhankelijkheid en desinformatie. Een aantal grote techbedrijven bepaalt wat we zien en doen,... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1080 x bekeken | 1-12-2024
Wat gebeurt er als klimaat en natuur beleggingsobjecten worden? Er worden miljarden verdiend door de natuur uit te putten, maar geld verdienen aan het beschermen van de natuur is nog moeilijk. Toch lijkt dat te... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1637 x bekeken | 3-11-2024
Moeders dragen in de Nederlandse samenleving een onevenredig groot deel van de financiële, emotionele en praktische kosten van het grootbrengen van de volgende generatie. Hoe is dat zo gekomen, en is dat eigenlijk wel... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 833 x bekeken | 6-10-2024
Pioniers gaan met natuurlijke, lokale materialen aan de slag als akkerbouwer of in de bouw. Luc en Wout de Wit telen in Utrecht onder meer hennep, waarmee ze biobased tiny houses gaan bouwen. De Drentse boer Koos Vos is... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1014 x bekeken | 8-9-2024
Wat is er aan de hand met ons onderwijs? De behoefte aan bijles en huiswerkbegeleiding is groter dan ooit. Schept dit een nieuwe kloof en grotere kansenongelijkheid in de samenleving? Ouders, onderwijsexperts en... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 701 x bekeken | 2-6-2024
Wat moet progressief Europa aan met de grote ruk naar rechts? Hoe kan het dat de woorden die de internationale rechts-nationalistische beweging gebruikt zoveel lijken op die van de progressieven. Publicist en politiek... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 997 x bekeken | 12-5-2024
Er is inmiddels zoveel kleding in de wereld dat de komende zes generaties ermee gekleed kunnen worden. Vier pioniers willen de weerbarstige kledingindustrie verbeteren. Annemieke Koster produceert nieuw textiel van... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1058 x bekeken | 7-4-2024
Na decennia van globalisering zijn er veel industrieën uit Europa verdwenen, maar scheepsbouwer Royal Bodewes aan het Winschoterdiep houdt al meer dan 200 jaar het hoofd boven water. Het bouwt zelfs aan een schip voor... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 912 x bekeken | 3-3-2024
De Europese grenzen zijn opgeheven, er ligt een uitgebreid treinnetwerk en toch blijkt het zeer moeizaam om met de trein Europa te doorkruisen. Systemen en politieke ambities sluiten niet op elkaar aan. Er is een tekort... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1037 x bekeken | 4-2-2024
Het is tegenwoordig levensgevaarlijk om journalist te zijn en jounalistieke samenwerking is de enige manier om het vak uit te kunnen blijven oefenen. Het daarvoor opgerichte collectief Forbidden Stories is in Jordanië.... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1102 x bekeken | 7-1-2024
Zijn er noodoplossingen om de opwarming van de aarde te verminderen? En welke risico's brengen die met zich mee? Stephane Kaas reist af naar de Amerikaanse westkust, de poolcirkel en de Noordzee en spreekt... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1652 x bekeken | 30-11-2023
Nederland was ooit koploper op het gebied van water, woningbouw en emancipatie, maar we zakken op de ranglijsten. Drie krachtige ideeën in het buitenland laten zien hoe het anders kan. Sociale woningbouw is voor bijna... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1333 x bekeken | 1-11-2023
In een tijd waarin de depressiecijfers stijgen, groeit de behoefte aan nieuwe verhalen die weer betekenis geven en het gevoel van verbondenheid bevorderen. Een duik in die zoektocht met Nederlanders van verschillende... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1167 x bekeken | 5-10-2023
Nu de roep om duurzaamheid en het behoud van onze planeet steeds luider wordt, staan we voor een cruciale uitdaging: hoe repareren we onze kapotte consumptiemaatschappij? Een duik in deze prangende kwestie met fanatieke... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1386 x bekeken | 7-9-2023
Doet complexiteit ons de das om? Is Nederland onbestuurbaar aan het worden? Noem een overheidsdossier en het zit muurvast. Waar de meeste vingers wijzen naar de politiek, wordt de echte reden niet vaak genoemd: we... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1473 x bekeken | 8-6-2023
Wat gaat er schuil achter de glanzende belofte van Artificial Intelligence? AI blijkt geen goddelijke machine, maar een industrie die bloed, zweet en metalen kost. Een systeem van extractie en uitbuiting op industriële... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1381 x bekeken | 18-5-2023
Hoe kan Europa eruit zien als we migratie niet als probleem maar als oplossing zien? Zoektocht naar een nieuw narratief over migratie. In verschillende steden door Europa ontspruiten initiatieven van een jonge, gemixte... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1133 x bekeken | 20-4-2023
Een verkenning van de nieuwste wetenschappelijke ontdekkingen over het innerlijke leven en gedrag van dieren. Zal meer kennis van dieren, planten en watermassa's ook maken dat we er beter voor gaan zorgen?... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1165 x bekeken | 23-3-2023
De Oekraïne-oorlog is z'n tweede jaar ingegaan. Wat doet die oorlog met de Baltische Staten? De Oekraïense president Zelensky meent dat zij als volgende aan de beurt zijn. Hoe is de stemming in grensland Estland? Dat... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1319 x bekeken | 23-2-2023
Overal in de samenleving duiken initiatieven op van mensen op zoek naar manieren om ons land van energie te blijven voorzien. Burgers, ondernemers en collectieven strijden voor democratisering van de energietransitie.... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2062 x bekeken | 26-1-2023
Het lukt in Nederland niet de kloof tussen de rijken (de hoopvollen) en de armen (de hooplozen) te overbruggen. Geld is macht, geen geld is onmacht, onmacht over je eigen lot. Directeur van de Wiardi Beckmanstichting... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1775 x bekeken | 5-12-2022
Hoe ziet Afrika er over vijftig jaar uit? Afrikaanse denkers en doeners kijken naar verschillende toekomstscenario's. Grenzen zullen vervagen, nieuwe markten zullen bloeien, mogelijk ontstaat er een groot handelsblok... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 2038 x bekeken | 21-11-2022
Het is de hoogste tijd voor een transformatie naar het Symbioceen, een tijdperk waarin mens, natuur en technologie samen een nieuwe balans creëren. Grondlegger van dat idee is de Australische milieufilosoof Glenn... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1158 x bekeken | 8-11-2022
Verkenning van de nabije toekomst van de Europese Unie met hoogleraar eigentijdse Europese geschiedenis Mathieu Segers. Nu de oorlog aan de Europese Oostgrens langer duurt rijst de vraag: hoe zal de Unie van morgen... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1867 x bekeken | 7-11-2022
Het kleine Nederland is na de VS de grootste voedselexporteur ter wereld. Fotograaf/documentairemaker Kadir van Lohuizen laat zien wat de belangrijke rol van Nederland in het wereldwijde voedselsysteem is. Waar komt ons... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1187 x bekeken | 24-10-2022
De zon levert in één uur evenveel energie als de hele mensheid in een jaar verbruikt. Waarom óógsten we die dan niet? Ontwerper/kunstenaar Marjan van Aubel pleit voor een 'solar democracy'. De zon is immers van... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1576 x bekeken | 10-10-2022
Zoektocht naar denkers en doeners die niet wegduiken voor de grijze golf van morgen, die alternatieve woonvormen bedenken en onderzoeken hoe technologie mensen kan helpen langer zelfstandig te wonen. Als we zo doorgaan... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1591 x bekeken | 27-9-2022
Hoe vecht je succesvol tegen desinformatie en leugens? N.a.v. de Russische opmars in de Oekraïne opnieuw een bezoek aan de Elfen, een vrijwilligersleger van trollenbestrijders in Litouwen. In de Baltische staten zijn ze... Bekijk uitzending -
Tegenlicht 1430 x bekeken | 26-9-2022
Christiaan Triebert en zijn zoektocht naar de waarheid. Kan een nieuwe manier van onderzoek doen het vertrouwen in de journalistiek herstellen? De jonge Nederlandse New York Times-journalist Christiaan Triebert gelooft... Bekijk uitzending