De verblijfsvergunning

Wat doet jarenlang wachten op een verblijfsvergunning met een mens? Serj en Stas vluchten uit Rusland, waar ze als homoseksueel stel niet veilig zijn en de oorlog willen ontlopen. In Nederland hopen ze rust te vinden, maar ook hier wacht hun een onzekere toekomst. In de driedelige documentaireserie De Verblijfsvergunning volgt regisseur Wouter Hoes het stel vanaf hun aankomst in Ter Apel tot de uiteindelijke beslissing over hun verblijfsvergunning. De serie is vanaf zondag 11 oktober om 16.25 uur te zien op NPO 2.

In Rusland wordt Stas opgepakt nadat hij protesteert tegen het beleid van Poetin. Serj wordt in Moskou mishandeld en hun voordeur wordt beklad met antihomoleuzen. In de zomer van 2022 besluiten ze te vluchten naar Nederland.

Daar blijkt veiligheid niet vanzelf rust te betekenen. Door de opvangcrisis brengen Serj en Stas dagen door buiten de hekken van Ter Apel. Vervolgens belanden ze in een slepende asielprocedure. Wanneer de IND Serj naar Italië wil sturen, dreigt het stel uit elkaar te worden gehaald. Vooral Stas lijdt onder de voortdurende onzekerheid. Tijdens de procedure krijgt hij de diagnose angststoornis en PTSS.

Voor De Verblijfsvergunning krijgt Wouter Hoes uitzonderlijke toegang tot vrijwel de hele asielketen. Het COA, de GGD, VluchtelingenWerk, advocaten en een psycholoog werken mee. Ook geeft de IND toestemming om delen van de gehoren van Serj en Stas te filmen. Zo maakt de serie van dichtbij zichtbaar hoe regels, besluiten en lange wachttijden ingrijpen in het dagelijks leven.

De ervaringen van Serj en Stas sluiten aan bij onderzoek dat is gepubliceerd in The European Journal of Psychotraumatology. Daaruit blijkt dat langdurige asielprocedures samenhangen met een verhoogd risico op onder meer depressie, angststoornissen en PTSS.

Regisseur Wouter Hoes: “Het nieuws staat vol met verhalen over vluchtelingen en ik betrapte mezelf erop dat ik eigenlijk totaal geen beeld had van hoe onze asielprocedure eruitziet. Dat is een van de redenen dat ik deze documentaireserie ben gaan maken.”